Tilbake
1.2
Desimaltall

1.2 Desimaltall

Alle fag for 5. klasse

Tideler, hundredeler og plassverdisystemet for desimaltall.

40 min
10 oppgaver
DesimaltallTidelerHundredelerPlassverdisystem
Du leser den tradisjonelle versjonen
Din fremgang i kapitlet
0 / 10 oppgaver

Kva er desimaltal?

Eit desimaltal er eit tal med komma. Kommaet skil heiltalsdelen frå desimaldelen.

I talet 3,5 er:
- 3 = heiltalsdelen
- , = desimalteiknet (komma)
- 5 = desimaldelen (fem tidelar)

Desimaltal blir brukte overalt: prisar (49,90 kr), temperaturar (36,5°C), lengder (1,75 m).

Tidelar og hundredelar
Tidelar er den første plassen etter komma:
- 0,10,1 = éin tidel = 110\displaystyle \frac{1}{10}
- 0,50,5 = fem tidelar = 510\displaystyle \frac{5}{10} = ein halv

Hundredelar er den andre plassen etter komma:
- 0,010,01 = éin hundredel = 1100\displaystyle \frac{1}{100}
- 0,250,25 = tjuefem hundredelar = 25100\displaystyle \frac{25}{100} = ein firedel

✏️Eksempel 1: Plassverdiar i desimaltal

Kva er verdien til kvart siffer i talet 2,47?

Løysing:
SifferPlassverdiVerdi
2Einarar2
4Tidelar0,4
7Hundredelar0,07

Totalt: 2+0,4+0,07=2,472 + 0,4 + 0,07 = 2,47
📝Oppgave 1

Kva er verdien til det understreka sifferet?

a
3,5‾3,\underline{5}
b
7,28‾7,2\underline{8}
c
4‾,63\underline{4},63
d
0,9‾10,\underline{9}1
📝Oppgave 2

Skriv som desimaltal

a

3 einarar og 4 tidelar

b

7 tidelar

c

2 einarar, 0 tidelar og 5 hundredelar

d

12 hundredelar

Løs oppgavenTren

Desimaltal på tallinja

Desimaltal kan plasserast på ei tallinje mellom heiltala:

00 --- 0,50,5 --- 11 --- 1,51,5 --- 22 --- 2,52,5 --- 33

Mellom 0 og 1 finn vi:
0,10,1 --- 0,20,2 --- 0,30,3 --- 0,40,4 --- 0,50,5 --- 0,60,6 --- 0,70,7 --- 0,80,8 --- 0,90,9

✏️Eksempel 2: Samanlikne desimaltal

Kva tal er størst: 0,8 eller 0,52?

Løysing:
Samanlikn tidelar først:
- 0,80,8 har 8 tidelar
- 0,520,52 har 5 tidelar

8>58 > 5, så 0,8>0,520,8 > 0,52

Svar: 0,80,8 er størst.

Tips: Du kan tenkje at 0,8=0,800,8 = 0,80

📝Oppgave 3

Set inn <<, >> eller ==

a
0,6□0,40,6 \quad \square \quad 0,4
b
0,35□0,50,35 \quad \square \quad 0,5
c
0,70□0,70,70 \quad \square \quad 0,7
d
1,2□0,91,2 \quad \square \quad 0,9
📝Oppgave 4

Kva tal ligg midt mellom dei to tala?

a
0,20{,}2 og 0,40{,}4
b
11 og 22
c
0,50{,}5 og 0,60{,}6
d
2,72{,}7 og 2,92{,}9
Løs oppgavenTren
📝Oppgave 5

Skriv tala i rekkjefølgje frå minst til størst

a
0,70,7, 0,30,3, 0,90,9, 0,10,1
b
2,52,5, 2,052,05, 2,502,50, 2,152,15
📝Oppgave 6

Praktiske oppgåver

a

Emma er 1,45 m høg. Broren hennar er 1,52 m høg. Kven er høgast?

b

Ei vare kostar 29,90 kr. Omtrent kor mange kroner er det?

Oppsummering

I dette kapittelet har du lært:

- Desimaltal: Tal med komma, som 2,472{,}47. Kommaet skil einarane frå tidelane.
- Tidelar og hundredelar: Første plass etter komma er tidelar (0,10{,}1), andre plass er hundredelar (0,010{,}01).
- Samanlikne desimaltal: Samanlikn plass for plass frå venstre. 0,80{,}8 er større enn 0,520{,}52 fordi 8 tidelar er meir enn 5 tidelar.
- Desimaltal på tallinja: Mellom 0 og 1 ligg 0,10{,}1, 0,20{,}2, 0,30{,}3 og så vidare.

Hugs!


- 0,50{,}5 er det same som ein halv
- 0,10=0,10{,}10 = 0{,}1 — ein null bakarst etter komma endrar ikkje verdien
- Fleire siffer etter komma betyr IKKJE at talet er større
Repetisjonsoppgåver
Din fremgang
0deloppgaver0 / 4 oppgaver

Dette kapitlet er skrevet av Anthropics toppmodeller (Claude Opus og Claude Fable) og er foreløpig ikke manuelt gjennomgått — kvalitetskontrollen gjøres av uavhengige KI-agenter, og innmeldte feil rettes fortløpende. Funnet en feil? Meld fra, så retter vi den. Les mer om hvordan innholdet lages.