Når bruke hvilken fortidsform.
Le plus-que-parfait - "Fortid i fortida"
Plus-que-parfait uttrykkjer ei handling som skjedde FØR ei anna fortidshandling. Det svarar til norsk "hadde gjort".
Danning: avoir/être i imparfait + partisipp
| Med avoir | Med être |
|---|---|
| j'avais mangé | j'étais allé(e) |
| tu avais mangé | tu étais allé(e) |
| il avait mangé | il était allé |
| nous avions mangé | nous étions allé(e)s |
| vous aviez mangé | vous étiez allé(e)(s) |
| ils avaient mangé | ils étaient allés |
Plus-que-parfait → Passé composé/Imparfait → Presens
(hadde gjort) (gjorde/var) (gjer)
Eksempel:
1. D'abord, il avait plu. (Først hadde det regna.) - TIDLEGAST
2. Quand je suis sorti(e), la rue était mouillée. (Då eg gjekk ut, var gata våt.) - ETTER
3. Maintenant, il fait beau. (No er det fint vêr.) - NO
Nøkkelprinsipp: Plus-que-parfait blir brukt når ein refererer tilbake frå eit anna fortidspunkt.
Omset til fransk. Bruk plus-que-parfait for den eldste handlinga:
a) Eg hadde alt ete då ho kom.
b) Dei hadde reist til Paris før dei vitja Lyon.
c) Han var trøytt fordi han hadde jobba heile dagen.
a) J'avais déjà mangé quand elle est arrivée.
(avais mangé = plus-que-parfait, est arrivée = passé composé)
b) Ils étaient allés à Paris avant de visiter Lyon.
(étaient allés = plus-que-parfait)
c) Il était fatigué parce qu'il avait travaillé toute la journée.
(était = imparfait for tilstand, avait travaillé = plus-que-parfait for årsak)
Sett verba i plus-que-parfait:
Elle (finir) ses devoirs avant le dîner.
Nous (partir) quand il a commencé à pleuvoir.
Tu (voir) ce film avant?
Ils (ne pas manger) depuis le matin.
Kombiner to setningar med plus-que-parfait og passé composé:
1) Il a mangé. 2) Il est sorti. (først 1, så 2)
1) Elle a étudié. 2) Elle a réussi l'examen. (først 1, så 2)
1) Nous avons acheté les billets. 2) Nous sommes allés au concert. (først 1, så 2)
Omset til fransk med rette fortidsformer:
Toget hadde alt gått då vi kom til stasjonen.
Ho fortalde meg at ho hadde budd i Frankrike.
Dei var svoltne fordi dei ikkje hadde ete frukost.
| Tid | Danning | Bruk | Eksempel |
|---|---|---|---|
| Passé composé | avoir/être (presens) + partisipp | Avslutta handling | J'ai mangé |
| Imparfait | nous-stamme + -ais/-ait/-ions/-iez/-aient | Skildring, vane, bakgrunn | Je mangeais |
| Plus-que-parfait | avoir/être (imparfait) + partisipp | Handling før ei anna fortidshandling | J'avais mangé |
Øv på å bruke alle tre saman i forteljingar!
1. Tenk alltid: "Skjedde dette FØR noko anna i fortida?" → plus-que-parfait
2. Same reglar for avoir/être og samsvarsbøying som i passé composé
3. Vanlege signalord: déjà (alt/allereie), avant (før), quand (då), parce que (fordi)
4. I indirekte tale: passé composé → plus-que-parfait (Il a dit: "J'ai mangé" → Il a dit qu'il avait mangé)
Oppsummering
I dette kapittelet har du lært:
- Le plus-que-parfait - "Fortid i fortida": Plus-que-parfait uttrykkjer ei handling som skjedde FØR ei anna fortidshandling.
- Det svarar til norsk "hadde gjort"
- Danning: avoir/être i imparfait + partisipp / Med avoir / Med être / /-----------/---------/ / j'avais mangé / j'étais allé(e)…
- Tips for plus-que-parfait
Nøkkelomgrep
| Fransk | Norsk |
|---|---|
| j'avais mangé | j'étais allé(e) |
| il avait mangé | il était allé |
| vous aviez mangé | vous étiez allé(e)(s) |
Dette kapitlet er skrevet av Anthropics toppmodeller (Claude Opus og Claude Fable) og er foreløpig ikke manuelt gjennomgått — kvalitetskontrollen gjøres av uavhengige KI-agenter, og innmeldte feil rettes fortløpende. Funnet en feil? Meld fra, så retter vi den. Les mer om hvordan innholdet lages.