3.3 Estilo indirecto con preguntas - Indirekte spørsmål

Når noen stiller deg et spørsmål — og du forteller det videre

Noen spør deg: «¿Vienes a la fiesta?» — «kommer du på festen?» Senere vil du fortelle hva de spurte om. Men hvordan gjengir man et spørsmål uten å stille det på nytt? Du kan ikke skrive Preguntó ¿vienes? med spørsmålstegn og det hele. Spørsmålet må bygges om til en vanlig setning.

Spansk løser dette på to ulike måter, avhengig av hva slags spørsmål det er. Et ja/nei-spørsmål — der svaret er enten ja eller nei — kobles på med ordet si (om): Preguntó si venía a la fiesta (han spurte om jeg kom på festen). Et informasjonsspørsmål — som starter med et spørreord som qué, dónde eller cuándo — beholder spørreordet sitt: Preguntó dónde vivía (han spurte hvor jeg bodde).

I dette kapittelet skal vi lære begge typene. Vi skal også se på to detaljer som er lette å glemme: ordstillingen endrer seg fra spørsmål til vanlig setning, og spørreordene beholder aksenten sin selv i indirekte tale. Og siden vi gjengir i fortid, gjelder de samme tidsskiftene som du allerede kjenner.

Ja/nei-spørsmål med «si»

La oss begynne med den enkleste typen: spørsmål du kan svare ja eller nei på. Når du gjengir slike i indirekte tale, kobler du dem på med si (om), og du fjerner selvsagt spørsmålstegnene. Husk at si uten aksent betyr «om», mens sí med aksent betyr «ja» — her er det det aksentløse si vi bruker.

Se på eksemplene: «¿Vienes a la fiesta?» blir Preguntó si venía a la fiesta (han spurte om jeg kom på festen). «¿Has terminado?» blir Preguntó si había terminado (han spurte om jeg var ferdig). «¿Puedes ayudarme?» blir Preguntó si podía ayudarle (han spurte om jeg kunne hjelpe ham). Og «¿Irás mañana?» blir Preguntó si iría al día siguiente (han spurte om jeg ville dra dagen etter).

Legg merke til at de samme tidsskiftene gjelder som i all annen indirekte tale med fortid: presens blir imperfektum (vienes blir venía), perfektum blir pluskvamperfektum (has terminado blir había terminado), og futur blir kondisjonalis (irás blir iría). Det eneste nye er det lille si-et som binder spørsmålet sammen med innledningsverbet. Resten kjenner du fra før.

Informasjonsspørsmål beholder spørreordet

Den andre typen spørsmål er informasjonsspørsmål — de som ikke kan besvares med ja eller nei, men krever en opplysning: hva, hvor, når, hvordan, hvorfor, hvem, hvor mye. Her trenger du ikke si. I stedet beholder du selve spørreordet, og du bøyer verbet etter de vanlige tidsreglene.

Se på listen: «¿Qué haces?» blir Preguntó qué hacía (han spurte hva jeg gjorde). «¿Dónde vives?» blir Preguntó dónde vivía. «¿Cuándo llegas?» blir Preguntó cuándo llegaba. «¿Cómo estás?» blir Preguntó cómo estaba. «¿Por qué lloras?» blir Preguntó por qué lloraba. «¿Quién es?» blir Preguntó quién era. Og «¿Cuánto cuesta?» blir Preguntó cuánto costaba.

To detaljer er verdt å merke seg. For det første beholder spørreordene aksenttegnet sitt selv i indirekte tale — det heter qué, dónde, cuándo, ikke que, donde, cuando. Aksenten skiller spørreordet fra det vanlige bindeordet. For det andre endres ordstillingen fra spørsmålsform til vanlig setningsstruktur: i et direkte spørsmål kommer ofte subjektet etter verbet (¿Dónde vives tú?), men i indirekte tale faller setningen til ro i normal rekkefølge (Preguntó dónde vivía yo). Huskeregelen er enkel: ja/nei gir si, informasjonsspørsmål beholder spørreordet med aksent.

Oppsummering

Vi lærte å gjengi spørsmål i indirekte tale, og at det finnes to typer. Ja/nei-spørsmål kobles på med si (om): «¿Vienes?» blir Preguntó si venía. Informasjonsspørsmål beholder spørreordet sitt: «¿Dónde vives?» blir Preguntó dónde vivía.

To detaljer er lette å glemme, men viktige: spørreordene beholder aksenttegnet også i indirekte tale (qué, dónde, cuándo, por qué), og ordstillingen roer seg til vanlig setningsstruktur uten inversjon. For øvrig gjelder de samme tidsskiftene som i all annen indirekte tale med fortid — presens til imperfektum, perfektum til pluskvamperfektum, futur til kondisjonalis. Huskeregelen: ja/nei gir si, informasjonsspørsmål beholder spørreordet med aksent.