Sport og fritid i Tyskland.
Sport i Tyskland
Fotball (Fussball) er den klart største sporten i Tyskland, men tyskarar er òg aktive i mange andre idrettar. Tyskland har ein sterk tradisjon for organisert idrett gjennom foreiningar (Vereine).
Populære sportar:
- Fussball - den største sporten
- Handball - veldig populært
- Basketball - veksande popularitet
- Tennis - særleg etter Boris Becker
- Wintersport - ski, skøyting, bob
| Tysk | Norsk |
|---|---|
| der Fussball | fotball |
| die Mannschaft | laget |
| das Spiel | kampen |
| der Spieler | spelaren |
| das Tor | mål |
| gewinnen | å vinne |
| verlieren | å tape |
| unentschieden | uavgjort |
| der Verein | foreining/klubb |
| trainieren | å trene |
| der Trainer | trenaren |
| die Liga | ligaen |
Les teksten:
"Die Bundesliga ist die hochste Spielklasse im deutschen Fussball. Sie wurde 1963 gegrundet. Bayern Munchen ist der erfolgreichste Verein mit uber 30 Meistertiteln. Andere bekannte Vereine sind Borussia Dortmund, RB Leipzig und Bayer Leverkusen. Die Bundesliga ist eine der besten Ligen der Welt."
a) Når vart Bundesliga grunnlagd?
b) Kva klubb er mest suksessfull?
c) Nemn to andre kjende klubbar.
a) Bundesliga vart grunnlagd i 1963.
b) Bayern Munchen er den mest suksessfulle klubben med over 30 meisterskapstitlar.
c) Andre kjende klubbar: Borussia Dortmund, RB Leipzig, Bayer Leverkusen (nemn to).
Fotballnotat: Tyske fotballstadion har ofte ståplassar (Stehplatze) som gir ein unik atmosfære. "Die gelbe Wand" i Dortmund er Europas største ståande tribuneseksjon.
Fyll inn riktig sportsord:
Bayern Munchen hat das ___ 3:0 gewonnen.
Der ___ hat zwei Tore geschossen.
Die ___ trainiert jeden Tag.
Vereinskultur - Foreiningskulturen
I Tyskland er det tradisjon for å vere medlem av ein Verein (foreining). Dette kan vere alt frå sportslag til songkor til hobbygrupper. Over 600 000 foreiningar finst i Tyskland!
Typar foreiningar:
- Sportverein - idrettsforeining
- Musikverein - musikkforeining
- Schutzenverein - skyttarlag
- Karnevalsverein - karnevalsforeining
- Wanderverein - turforeining
Viktige uttrykk:
- das Mitglied - medlem
- der Mitgliedsbeitrag - medlemsavgift
- der Vorsitzende - formann/leiar
- die Vereinsarbeit - foreiningsarbeid
Oversett til tysk:
a) Eg er medlem av ein fotballklubb.
b) Vi trener tre gonger i veka.
c) Laget vann kampen i går.
a) Ich bin Mitglied in einem Fussballverein.
- das Mitglied = medlem
- der Verein = foreining/klubb
b) Wir trainieren dreimal pro Woche.
- trainieren = å trene
- pro Woche = per veke
c) Die Mannschaft hat gestern das Spiel gewonnen.
- gewinnen - gewonnen = vinne - vunne
- gestern = i går
Oversett til tysk:
Kor ofte trener du?
Laget mitt tapte dessverre.
Fotball er favorittidretten min.
Fritidsaktivitetar
Utanom organisert idrett har tyskarar mange fritidsinteresser. Friluftsliv er særleg populært.
Populære fritidsaktivitetar:
- Wandern - fottur/fjelltur (veldig populært!)
- Radfahren - sykling
- Schwimmen - symjing
- Grillen - grilling
- Gartenarbeit - hagearbeid
- Lesen - lesing
- Fernsehen - sjå på TV
- Computerspiele spielen - spele dataspel
| Tysk | Norsk |
|---|---|
| die Freizeit | fritid |
| das Hobby | hobby |
| wandern | å gå tur |
| Rad fahren | å sykle |
| schwimmen | å symje |
| lesen | å lese |
| kochen | å lage mat |
| reisen | å reise |
| fotografieren | å fotografere |
| Musik horen | å høyre på musikk |
Skriv tre setningar om kva du gjer i fritida. Bruk konstruksjonen "In meiner Freizeit + verb + ich gern..."
Eksempel: In meiner Freizeit lese ich gern Bucher.
Moglege svar:
- In meiner Freizeit spiele ich gern Fussball.
- In meiner Freizeit hore ich gern Musik.
- In meiner Freizeit treffe ich gern Freunde.
- In meiner Freizeit sehe ich gern Filme.
Merk ordstillinga: I hovudsetningar kjem verbet på andre plass!
Lag setningar med "gern" (gjerne):
ich / schwimmen / gern
wir / wandern / am Wochenende / gern
sie (hun) / Rad fahren / in der Stadt / gern
Intervju ein klassekamerat om fritidsaktivitetar og skriv svara på tysk:
Was machst du in deiner Freizeit?
Bist du Mitglied in einem Verein?
Welchen Sport magst du am liebsten?
Oppsummering
I dette kapittelet har du lært:
- Sport i Tyskland: Fotball (Fussball) er den klart største sporten i Tyskland, men tyskarar er òg aktive i mange andre idrettar.
- Populære sportar
- Vereinskultur - Foreiningskulturen: I Tyskland er det tradisjon for å vere medlem av ein Verein (foreining).
- Typar foreiningar
- Fritidsaktivitetar: Utanom organisert idrett har tyskarar mange fritidsinteresser.
- Populære fritidsaktivitetar
Nøkkelbegreper
| Tysk | Norsk |
|---|---|
| der Fussball | fotball |
| unentschieden | uavgjort |
| wandern | å gå tur |
Dette kapitlet er skrevet av Anthropics toppmodeller (Claude Opus og Claude Fable) og er foreløpig ikke manuelt gjennomgått — kvalitetskontrollen gjøres av uavhengige KI-agenter, og innmeldte feil rettes fortløpende. Funnet en feil? Meld fra, så retter vi den. Les mer om hvordan innholdet lages.