1.1 Vikingtiden
Utforsk vikingenes liv, reiser og betydning for Norges historie.
Vikingane - sjøfararane i Norden
For over tusen år sidan segla modige nordmenn ut i verda. Dei vart kalla vikingar, og dei forandra historia!
Vikingane var:
- Skandinavar (frå Noreg, Sverige, Danmark)
- Bønder, handelsmenn og krigarar
- Dyktige sjøfararar og skipbyggjarar
Vikingtokt:
Nokre vikingar drog på tokt for å plyndre, handle eller finne nytt land. Men dei fleste var vanlege bønder som aldri drog langt heimanfrå.
Langskip:
- Brukte til krig og tokt
- Lange og smale
- Kunne ha 30-60 roarar
- Hadde segl OG årer
Kjenneteikn:
- Lite djupgåande (kunne segle opp elvar)
- Sterke og fleksible
- Dekorerte med drakehovud
Berømte skip: Osebergskipet og Gokstadskipet (funne i Noreg)
Vest:
- England og Irland (plyndring og busetjing)
- Island (busetjing ca. 870)
- Grønland (Erik Raude ca. 985)
- Nord-Amerika (Leiv Eiriksson ca. 1000)
Aust:
- Russland (handelsruter)
- Konstantinopel (dagens Istanbul)
Sør:
- Frankrike (Normandie = "landet til nordmennene")
Heime på garden:
- Dyrka korn og grønsaker
- Heldt kyr, sauer, geiter og grisar
- Jakta og fiska
- Laga klede og verktøy
Langhuset:
- Det viktigaste bygget på garden
- Heile familien budde saman
- Eldstad midt i huset
- Dyr budde i den eine enden
Samfunnet:
- Tre grupper: trælar (slavar), frie bønder, hovdingar/kongar
Når var vikingtida, og kvar kom vikingane frå?
Nemn tre stader vikingane reiste til.
Kva var spesielt med vikingskipa som gjorde at vikingane kunne reise så langt?
Oppsummering
I dette kapittelet har du lært:
- Vikingtida varte frå ca. 793 til 1066. Vikingane var skandinavar frå Noreg, Sverige og Danmark.
- Meir enn krigarar: Dei fleste var bønder, men nokre drog på tokt for å handle, plyndre eller finne nytt land.
- Vikingskipa: Langskip vart brukte til krig og tokt. Osebergskipet og Gokstadskipet er funne i Noreg.
- Kvardagsliv: Vikingane budde i langhus og dyrka korn og dyr. Samfunnet hadde trælar, frie bønder og hovdingar.
Hugs!
- Vikingane reiste heilt til Island, Grønland, Nord-Amerika og Konstantinopel.
- Eit langhus var det viktigaste bygget på garden, der heile familien budde saman.
Dette kapitlet er skrevet av Anthropics toppmodeller (Claude Opus og Claude Fable) og er foreløpig ikke manuelt gjennomgått — kvalitetskontrollen gjøres av uavhengige KI-agenter, og innmeldte feil rettes fortløpende. Funnet en feil? Meld fra, så retter vi den. Les mer om hvordan innholdet lages.