2.2 Balansen

Balansen følgjer den grunnleggjande likninga:
$$\text{Eigedelar} = \text{Eigenkapital} + \text{Gjeld}$$

Eigedelar er alt bedrifta eig som har økonomisk verdi. Eigedelar vert delte inn i to hovudkategoriar:

Anleggsmidlar - eigedelar bedrifta skal ha i meir enn eitt år:
- Varige driftsmidlar (bygningar, maskiner, inventar, bilar)
- Finansielle anleggsmidlar (langsiktige investeringar, aksjar)

Omløpsmidlar - eigedelar som normalt vert omsette i løpet av eitt år:
- Varelager (varer for sal)
- Kundefordringar (pengar kundar skyldar oss)
- Bankinnskot (kontantar i banken)

Gjeld er forpliktingar bedrifta har til andre. Gjeld vert delt inn i to kategoriar:

Langsiktig gjeld - forpliktingar som skal betalast om meir enn eitt år:
- Banklån (f.eks. huslån, investeringslån)
- Obligasjonslån

Kortsiktig gjeld - forpliktingar som skal betalast innan eitt år:
- Leverandørgjeld (pengar vi skyldar leverandørar)
- Skyldige offentlege avgifter (moms, skatt)
- Anna kortsiktig gjeld (påløpte kostnader)

$$\text{Eigenkapital} = \text{Eigedelar} - \text{Gjeld}$$

For eit enkeltpersonføretak består eigenkapitalen av:
- Innskoten kapital (eigaren sitt kapitalinnskot)
- Opptent eigenkapital (akkumulert overskot/underskot)

Årsresultatet frå resultatrekneskapen vert lagt til eigenkapitalen. Ved underskot vert eigenkapitalen redusert.

Balansen vert stilt opp med eigedelar på venstre side og eigenkapital/gjeld på høgre side:

Balanse per 31.12.2024

Likviditet - evna til bedrifta til å betale kortsiktige forpliktingar:
$$\text{Likviditetsgrad 2} = \frac{\text{Omløpsmidlar}}{\text{Kortsiktig gjeld}}$$

Ein likviditetsgrad over 2 vert rekna som god.

Soliditet - den langsiktige finansielle styrken til bedrifta:
$$\text{Eigenkapitaldel} = \frac{\text{Eigenkapital}}{\text{Sum eigedelar}} \times 100\%$$

Ein eigenkapitaldel over 40 % vert rekna som solid.

Oppsummering

I dette kapittelet har du lært:

- Balansen: Viser den økonomiske stillinga til bedrifta på eit bestemt tidspunkt.
- Eigedelar: Vert delte i anleggsmidlar (meir enn eitt år) og omløpsmidlar (kortare).
- Gjeld: Vert delt i langsiktig og kortsiktig gjeld.
- Eigenkapital: Eigedelar minus gjeld; nettoverdien til bedrifta.

Viktige formlar

Nøkkelomgrep