3.2 Setningsanalyse | Norsk 7. klasse

Setningsanalyse

Setningsanalyse handlar om å finne dei ulike delane (ledda) i ei setning. Dette hjelper deg å forstå korleis setningar er bygde opp, og gjer deg til ein betre skrivar.

Subjekt

Subjektet er den eller det setninga handlar om - kven eller kva som gjer noko. Finn subjektet: Spør "Kven/kva + verbalet?" Døme: - " Katten søv." (Kven søv? Katten) - " Elevane les boka." (Kven les? Elevane) - " Det regnar." (Kva regnar? Det - formelt subjekt) Subjektet står ofte først i setninga, men ikkje alltid!

Verbal

Verbalet er handlinga eller tilstanden - kva som skjer. Finn verbalet: Det bøygde verbet i setninga. Døme: - "Katten søv ." - "Elevane les boka." - "Han har ete frukost." (hjelpeverb + hovudverb) Verbalet kan bestå av eitt eller fleire ord!

Objekt

Objektet er den eller det som handlinga går ut over. Finn objektet: Spør "Kven/kva + verbal + subjekt?" Direkte objekt: - "Ho les boka ." (Kva les ho? Boka) - "Katten jaktar musa ." (Kva jaktar katten? Musa) Indirekte objekt: - "Ho gav han boka." (Kven gav ho boka til? Han) Ikkje alle setningar har objekt: - "Katten søv." (ingen objekt - intransitiv setning)

Adverbial

Adverbialet gir tilleggsinformasjon om tid, stad, måte eller årsak. Finn adverbialet: Spør "Når? Kvar? Korleis? Kvifor?" Døme: - "Ho spring fort ." (Korleis? Måtesadverbial) - "Dei søv i teltet ." (Kvar? Stadsadverbial) - "Vi et kl. 18 ." (Når? Tidsadverbial) - "Han gret fordi han var lei seg ." (Kvifor? Årsaksadverbial)

Slik analyserer du

Analyserekkje: 1. Finn verbalet først (det bøygde verbet) 2. Finn subjektet (kven/kva + verbal?) 3. Finn objektet om det finst (kven/kva + verbal + subjekt?) 4. Resten er gjerne adverbial Døme: "I går åt Lars pizza på byen." - Verbal: åt - Subjekt: Lars (Kven åt?) - Objekt: pizza (Kva åt Lars?) - Adverbial: i går (Når?), på byen (Kvar?)

✏️Døme: Fullstendig analyse

Analyser setninga: "Den vesle jenta måla eit vakkert bilete i klasserommet."

Verbal: måla

Subjekt: Den vesle jenta
(Kven måla? Den vesle jenta)

Objekt: eit vakkert bilete
(Kva måla den vesle jenta? Eit vakkert bilete)

Adverbial: i klasserommet
(Kvar måla ho? I klasserommet - stadsadverbial)

📝Oppgave 1

Kva er subjektet i setninga "Hunden bit i beinet"?

📝Oppgave 2

Kva er objektet i setninga "Sara gav broren sin ein is"?

📝Oppgave 3

Finn subjekt, verbal og objekt i setninga: "Klassen såg ein spennande film."

📝Oppgave 4

"I morgon skal vi reise til Bergen med toget." Kva slags adverbial er "med toget"?

📝Oppgave 5

Gjer fullstendig setningsanalyse: "Om sommaren et vi ofte is i parken."

Oppsummering

I dette kapittelet har du lært:

- Setningsanalyse: å finne dei ulike ledda i ei setning
- Subjekt og verbal: subjekt = kven/kva, verbal = det bøygde verbet
- Objekt: det handlinga går ut over (direkte og indirekte objekt)
- Adverbial: gir info om tid, stad, måte eller årsak

Hugs!

- Finn verbalet FØRST, deretter subjektet
- Ikkje alle setningar har objekt («Katten søv»)

Repetisjonsoppgåver

Din fremgang

0 / 5 oppgaver