2.3 Sammenhengen mellom resultat og balanse

Resultatrekneskapen og balansen heng tett saman. Resultatrekneskapen viser kva som har skjedd i løpet av året, medan balansen viser situasjonen på eitt bestemt tidspunkt.

Den viktigaste samanhengen er at årsresultatet frå resultatrekneskapen påverkar eigenkapitalen i balansen.

Eigenkapitalendring:
$$\text{EK slutt} = \text{EK start} + \text{Årsresultat} + \text{Innskot} - \text{Uttak}$$

Overskot aukar eigenkapitalen, medan underskot reduserer han.

Eksempel:
- Eigenkapital 1.1.2024: kr 500 000
- Årsresultat 2024: kr 85 000 (overskot)
- Eigar tek ut: kr 40 000
- Eigenkapital 31.12.2024: kr 500 000 + 85 000 - 40 000 = kr 545 000

Det er ein viktig skilnad mellom når inntekter/kostnader vert registrerte i rekneskapen og når pengane faktisk vert betalte:

Opptjeningsprinsippet (for resultatrekneskapen):
- Inntekter vert registrerte når dei er opptente, ikkje nødvendigvis når pengane kjem inn
- Kostnader vert registrerte når dei er pådregne, ikkje nødvendigvis når dei vert betalte

Kontantprinsippet (for kontantstraum):
- Registrerer når pengane faktisk går inn eller ut av bedrifta

Eksempel:
Ei bedrift sel varer for kr 100 000 på kreditt i desember.
- Resultatrekneskapen: kr 100 000 i salsinntekt (oppteni i desember)
- Bankkontoen: kr 0 (hvis kunden betaler i januar neste år)
- Balansen: kr 100 000 i kundefordringar

Ved årsoppgjeret vert det gjort fleire justeringar for å sikre at rekneskapen følgjer opptjeningsprinsippet:

Typiske årsoppgjersdisposisjonar:
1. Avskrivingar - fordeling av anskaffingskost over levetida
2. Varteljing - justering av varelager
3. Periodisering - fordeling av kostnader/inntekter på rett periode
4. Nedskrivingar - verdifall på eigedelar
5. Avsetjingar - for forventa kostnader

Desse disposisjonane sikrar at resultatrekneskapen gir eit rett bilete av resultatet for året.

Oppsummering

I dette kapittelet har du lært:

- Samanhengen: Resultatrekneskapen viser året, balansen viser eit tidspunkt; årsresultatet bind dei saman.
- Eigenkapitalendring: EK endrar seg med årsresultatet og eigarane sine inn-/uttak.
- Opptjeningsprinsippet: Inntekter og kostnader vert registrerte når dei vert opptente, ikkje når pengane vert betalte.
- Årsoppgjersdisposisjonar: Avskrivingar og periodiseringar sikrar rett resultat.

Viktige formlar

Nøkkelomgrep