4.2 Drenering og fuktsikring

Kvifor drenering?

Vatn er den største fienden til bygningar. Riktig drenering vernar fundamentet og kjellaren mot fukt.

Fuktproblem utan drenering:
- Fukt inn i kjellerveggar
- Fukt opp i grunnmur (kapillærsuging)
- Frostskadar på fundament
- Roteskadar i trekonstruksjonar
- Mugg og helseplager
- Redusert isolasjonsevne

Vasskjelder:

Overflatevatn
Regnvatn som renn på overflata. Skal leiast bort frå bygget.

Grunnvatn
Vatn i grunnen. Følgjer grunnvassnivået. Kan stå høgt ved mykje nedbør.

Sigevatn
Vatn som siv gjennom grunnen. Samlar seg mot fundament.

Perkolerande vatn
Nedbør som siv ned gjennom grunnen vertikalt.

Oppgåva til dreneringa:
Samle opp vatn rundt bygget og leie det bort til eigna utslepp.

Dreneringssystem

Eit komplett dreneringssystem består av fleire komponentar.

Drensleidning:

Typar:
- Perforert plastrøyr (drensrøyr): Hol på undersida, samlar vatn
- Diameter: Vanlegvis 110 mm

Plassering:
- Rundt heile bygget
- På utsida av fundamentet
- I frostfri djupn (under fundament)
- Med fall mot utslepp (min. 1:100)

Drenslag:

Singel/pukk rundt drensleidninga:
- Lag på minst 30 cm rundt røyret
- Kornstorleik 8-16 mm
- Tettar ikkje til med sand/silt
- Vatn siv lett gjennom

Fiberduk:

Vernar mot tilstopping:
- Blir lagd rundt drenslaget
- Slepp vatn gjennom, stoppar jord
- Hindrar at finstoff tettar drenslaget

Utslepp:

Kvar skal vatnet?
- Kommunal overvassleidning (om tilgjengeleg)
- Naturleg terrengutslepp (bekk, grøft)
- Infiltrasjon i grunnen (om god drenering)
- ALDRI til kloakk (overfylt ved regnvêr)

Kontrollkum:
- Inspeksjonspunkt
- Moglegheit for spyling
- Kvar 20-30 meter
- Ved retningsendringar

Pumpesump:
Om utsleppspunktet er høgare enn drensleidninga, må vatn pumpast opp.

Lagdeling drenering:
Nedanfrå og opp:
1. Drensleidning (perforert røyr)
2. Singel/pukk (30 cm rundt)
3. Fiberduk (rundt pukklaget)
4. Tilbakefylling med massar

Fuktsikring av fundament og veggar

Drenering åleine er ikkje nok. Fundamentet må òg vernast mot fukt.

Membran:

Kva er membran?
Tett plastduk (noppefolie) som blir lagd utvendig på kjellar/grunnmur.

Funksjonar:
- Hindrar fukt inn i kjellerveggen
- Vernar isolasjon mot fukt
- Leier vatn ned til drensleidninga
- Vernar fundamentet

Typar:
- Glatt folie: Enklast
- Noppefolie: Ekstra vern, dreneringsmoglegheit

Montering:
- Frå fundament til overkant grunnmur
- Overlapp minimum 10 cm
- Tetta i skøytar
- Verna ved tilbakefylling

Fuktisolasjon innvendig:

Ved innvendig fuktisolering (t.d. kjellar utan utvendig membran):
- Membran på innsida
- Drenering innvendig
- Pumpesump for vatn
- Mindre effektivt enn utvendig

Radonsperre:

Radon:
Radioaktiv gass frå grunnen. Helsefarleg i høge konsentrasjonar.

Radonsperre:
Tett plastfolie (minimum 0,20 mm) under betongplate på mark.
- Tettar mot radon frå grunnen
- Blir tetta nøye i skøytar (min. 30 cm overlapp)
- Blir tetta rundt gjennomføringar

Kapillærsperre:

Kapillærsuging:
Vatn blir sugd opp i porøse materialar (betong, tegl).

Kapillærsperre:
- Lag med pukk/singel under fundamentet
- Hindrar vatn i å stige opp
- Plastfolie oppå pukk (ekstra vern)

Grunnmursplater:
Vasstette betongplater til kjellerveggar. Reduserer fuktproblem.

Overvasshandtering

Overflatevatn må leiast bort frå bygget.

Takrenner og nedløp:

Takrenner:
Samlar regnvatn frå taket.
- Fall mot nedløpsrøyr (1:100)
- Blir reingjorde regelmessig (lauv)

Nedløp:
Fører vatn frå renne til grunn.
- Fast montert til vegg
- Sluk ved botn

Sluk og overvassleidning:

Sluk:
Tek imot vatn frå nedløp.
- Sandfang (hindrar sand inn i leidning)
- Rist/deksel

Overvassleidning:
Fører vatn bort frå bygget.
- Til kommunalt overvatn eller terreng
- Fall minimum 1:100
- Diameter 110-160 mm

Terrengforming:

Slak veg frå bygget:
- Minimum 1:20 fall dei første 3 meterne frå huset
- Leier overflatevatn bort
- Hindrar vassansamling mot fundamentet

Permeable overflater:

Grasplenar, grus:
Vatn siv ned i grunnen.

Permeabel asfalt/belegg:
Nyare teknologi som slepp vatn gjennom.

Fordelar:
- Reduserer belastning på overvassystem
- Grunnvassfylling
- Mindre flaum

Problemområde:

Platting/asfalt mot hus:
Vatn renn mot fundamentet. Må ha sluk og fall bort frå huset!

Planting mot vegg:
Vatning kan gi fukt inn i veggen. Bruk membran eller avstand.

Oppsummering

I dette kapittelet har du lært:

- Kvifor drenering: Hindrar fuktproblem ved å leie bort overflate-, grunn- og sigevatn.
- Dreneringssystem: Drensleidning i drenslag av singel med fiberduk som stoppar finstoff.
- Fuktsikring: Membran på kjellervegg og kapillærsperre hindrar fukt i å stige opp.
- Radonsperre: Tett folie under plate hindrar radongass.

Nøkkelomgrep